Gweledigaeth

Ym mhapur newydd yr Independent yn wreiddiol.

Ledled y byd, mae pobl yn edrych tuag at eu harweinwyr am arweiniad. Bydd rhai pobl yn teimlo'n ddiogel ac yn obeithiol. Bydd pobl eraill yn teimlo'n anesmwyth ac yn cwestiynu dewisiadau eu gwlad. Ar adegau fel hyn, mae arweinyddiaeth dda yn gallu gwneud gwahaniaeth mawr i fywydau pobl. I mi, mae'r arweinyddiaeth orau'n dawel, yn bwyllog ac yn benderfynol. Mae'n agored, yn dryloyw ac yn ddi-lol. Mae arweinwyr da yn egluro'r hyn y maen nhw a'u pleidiau yn sefyll drosto, gan adael i bobl gydio yn y syniadau, cofleidio newid a symud ymlaen gyda'i gilydd. Felly, wrth i mi ymuno â ras arweinyddiaeth y Democratiaid Rhyddfrydol, rydw i eisiau gwneud fy ngweledigaeth ar gyfer ein gwlad yn glir.

Yn sgil yr argyfwng coronafeirws, rydw i eisiau cefnogi Teyrnas Unedig fwy tosturiol a chydweithredol sy'n rhoi cyfle i bob person ar ein planed ffynnu. Lle mae gan bawb fynediad at ailhyfforddi ac addysg o ansawdd uchel. Lle mae gwleidyddion yn gweithio gyda'i gilydd i helpu'r bobl fwyaf bregus, mae gweithwyr allweddol yn cael parch a chyflog teg. Lle rydyn ni'n gwerthfawrogi byd natur fel adnodd cyfyngedig, yn hytrach na pharhau â'r ymelwad sydd gennym ni nawr.

Fel cyn athrawes, mae addysg yn agos at fy nghalon. Ymunais â'r Democratiaid Rhyddfrydol oherwydd mai eu polisïau nhw sydd yn y lle gorau i sicrhau bod pob plentyn yn barod ar gyfer y byd, nid dim ond ar gyfer arholiadau. Mae'r anghyfartaleddau addysgol oedd yn bodoli pan ymunais â'r blaid mwy na 12 mlynedd yn ôl dal yno; mewn gwirionedd, efallai eu bod wedi plannu eu hunain yn ddyfnach. Pan fydda i'n ailddychmygu'r system addysg, mi fydda i'n dychmygu rhagor o fuddsoddiad yn y blynyddoedd cynnar, i leihau anghyfartalaeddau cyn i blant gyrraedd yr ystafell ddosbarth. Rhagor o bwerau i athrawon gynllunio system addysg o'r radd flaenaf, sy'n adnabod ac yn cefnogi plant gyda sgiliau ymarferol yn ogystal ag academaidd. A, rhaglen ailhyfforddi oedolion genedlaethol i gael pobl yn ôl ar eu traed ac yn ôl i waith.

Mae ein dull economaidd angen ei newid ar frys hefyd. Wrth i'r wlad ailgodi ar ei thraed, rhaid i ni beidio â gadael unrhyw un yn ein cymdeithas ar ôl. Mae Incwm Sylfaenol Cyffredinol yn angenrheidiol i gynorthwyo'r rheini sy'n cael amser caled. Rhaid i ni fuddsoddi mewn addysg, iechyd, gofal cymdeithasol a gwasanaethau cyhoeddus, a rhoi'r cymorth y mae gweithwyr rheng flaen yn ei haeddu. Beth am flaenoriaethu ein lles a'n hiechyd meddwl ochr yn ochr â thwf economaidd, oherwydd yn fwy nag erioed, mae angen i ni symud ymlaen yn gadarnhaol ac yn drugarog.

Mae gennym ni gyfle i achub y blaen ar yr argyfwng amgylcheddol hefyd. Dros y misoedd diwethaf, mae llai o deithio wedi bod, ac mae'r galw am lo ac olew wedi plymio. Mae hyn yn cynnig cyfle gwerthfawr i lefelu'r gromlin hinsawdd. Rydw i eisiau gweld DU sydd nid ond yn garbon niwtral ond yn garbon negyddol. Dylid cynnwys pobl ifanc yn y penderfyniadau ar gyfer gwireddu'r nod uchelgeisiol hwn gan mai nhw fydd yn gorfod delio â'r baich hwn ar ein rhan ni i gyd. Rhaid i ni gydnabod y rhan y mae'r trychineb bioamrywiaeth yn eich chwarae mewn pandemigau, a bod angen siarad am gynefinoedd yn ogystal â charbon er mwyn meithrin gwytnwch. Mewn meysydd fel addysg, yr economi a'r amgylchedd, rhaid i'r wlad symud ymlaen, yn hytrach nag edrych yn ôl. Dyma lle y buaswn i'n dechrau fel arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol, ynghyd â'r ymgyrchoedd parhaus i ddiwygio'r system wleidyddol a herio'r bygythiadau i hawliau dynol yn wyneb poblyddiaeth ac awdurdodyddiaeth, gartref a thramor. Wrth gwrs, i wneud cynnydd go iawn a herio'r Ceidwadwyr, rhaid i'r Democratiaid Rhyddfrydol symud ymlaen hefyd.

Am ormod o amser, rydyn ni wedi ein diffinio gan yr hyn rydyn ni'n ei erbyn, yn hytrach na'r hyn rydyn ni o'i blaid. Collodd y blaid ymddiriedaeth pan gwestiynodd lawer o gefnogwyr ein barn drwy fod yn rhan o'r glymblaid. Mae arweinwyr canlynol wedi cael trafferth symud ymlaen o hyn. Rydyn ni hefyd wedi colli ein hawch ymgyrchu; mae angen i ni ailddarganfod gweledigaeth feiddgar ac adeiladu'r peiriant i'w wireddu. O dan arweinyddiaeth newydd, rhaid i'r Democratiaid Rhyddfrydol weithio gyda'i gilydd ar bob lefel o'r blaid, i ailadeiladu ein cryfder ymgyrchu, gwrando ar bleidleiswyr ac adfer ymddiriedaeth. Mae angen brand cenedlaethol arnom ni sy'n cyd-fynd â'n llwyddiannau ar gynghorau lleol, yn hytrach gosod negeseuon sy'n mynd yn groes i amcanion lleol. Mae angen i ni adeiladu cymorth eang ar draws y wlad, ac mae angen i ni fyw (a dangos) ein gwerthoedd o amrywiaeth a chynhwysedd. Mae'r dull hwn wedi gweithio yn fy etholaeth, lle y gwnaeth adeiladu cymorth trawsbleidiol, gwrando ar bleidleiswyr, ac ymdrech ymgyrchu gadarn arwain at gynnydd yn fy mwyafrif o 8,000 pleidlais ym mis Rhagfyr.

Rydw i wedi gwrando ar aelodau o'r Democratiaid Rhyddfrydol a phleidleiswyr trawsbleidiol ers hynny, ac rydw i wedi cynnwys eu cyfraniadau yn fy ngweledigaeth eang ar gyfer y dyfodol, gydag addysg, tegwch economaidd ar amgylchedd yn graidd iddo. Un o fanteision bychan yr argyfwng hwn yw'r cyfle unwaith mewn cenhedlaeth i wneud ein gwlad yn decach ac yn fwy rhyddfrydig. Mae'r adeg ar gyfer newid yn bodoli, a gyda'r arweinydd a'r weledigaeth gywir, mae cynnydd o fewn gafael y Democratiaid Rhyddfrydol. Mae angen i ni ymestyn, gafael yn y cyfle, a symud ymlaen fel plaid gryf ac unedig. Dyna pam, trwy gydol y gystadleuaeth am yr arweinyddiaeth, byddaf yn gofyn i aelodau o'r Democratiaid Rhyddfrydol symud ymlaen gyda'i gilydd – a Phleidleisio Layla.